HET BELEEFDE GENOT vzw

2018

                                           

 

Joseph Roth

Zondag 3 juni 2018

Joseph Roth, de heilige drinker, vooral dit laatste.

Met veel enthousiasme bracht Els Snick een hommage aan deze wat ten onrechte in de vergetelheid geraakte Oostenrijks-Joodse schrijver. Tijdens zijn leven was hij nochtans een gerespecteerd auteur en vooral journalist. In zijn laatste (in het Nederlands enkel als graphic novel verschenen) boek ‘Die Legende vom heiligem Trinker’, verschenen na zijn dood, was als het ware een voorafspiegeling van zijn eigen dood. Roth, die nooit in een huis gewoond heeft, maar steeds van het ene hotel naar het ander trok, vond zijn inspiratie heel vaak in dit wereldje van hotels en cafés.

Leuk was ook te vernemen dat Joseph Roth ooit nog een affaire had met ene Marie Gillès de Pélichy, dochter van de burgemeester van Snellegem, maar toen Marie haar mond over haar relatie met Roth voorbijpraatte werd ze prompt in een klooster gestopt en al even prompt uitgehuwelijkt aan een Brusselse zakenman. Els Snick wees de aanwezigen ook op het actuele karakter van veel van Roths werken.

 

Stefan Zweig

Zondag 29 april 2018

Stefan Zweig, geboren in 1881, gestorven in 1942:  twee memorabele jaren voor de Joodse gemeenschap. 1881 of een golf van anti-Joodse pogroms in Rusland met een grote emigratiegolf als gevolg; 20 januari 1942: de Wannseeconferentie, waarop de Endlösung van de Joden aangekondigd en van kracht werd. Jeannick Vangansbeke, historicus en auteur van o.a. Stefan Zweig en de Reformatie, maakte er ons attent op.

Na een kort overzicht van Zweigs leven vergeleek Jeannick Vangansbeke Stefan Zweig met Erasmus. Tussen beide heren waren heel wat parallellen te ontdekken. Maar ook over de Franse humanist Sebastian Castellio, eigenlijk Sébastien Châtillon, schreef Zweig een boek. Zweig schreef nog meer boeken over 16de-eeuwers, zoals over Magellaan en Vespucci en vooral over Mary Stuart: als slachtoffer van de intolerantie was zij een van zijn helden.

Was de lezing heel kort, dan mochten wij op het einde ervan toch twaalf boeken van Jeannick Vangansbeke verloten.

 

8ste Thomas Mannlezing - Het einde van Europa?

Zondag 15 april 2018

Onze jaarlijkse hoogmis vond dit jaar voor het eerst plaats in De Braambeier.  Aan het woord was Alicja Gescinksa, filosofe. Haar onderwerp: de Amerikanisering en de bedreiging die deze inhoudt vooral voor de menswetenschappen. Haar uitganspunt was de vaststelling dat Europa in de eerste plaats een beschaving was en dat die gebaseerd is op de menswetenschappen. Zij ging dieper in op het gevolgen van de Amerikanisering, waarbij zij aandacht vroeg voor drie fenomenen: de Amerikanisering als commercialisering, de Anglificatie of de wereldwijde triomf van de Engelse taal en tenslotte de globalisering en de manier waarop dit fenomeen de menswetenschappen ondermijnt.

Finaal kwam ze tot de vaststelling dat mensen “worden”, en dat ze zowel beter of slechter kunnen worden. In dat wordingsproces spelen de menswetenschappen en de kunsten een allesbepalende rol. Deze zijn weliswaar geen waarborg voor een betere wereld, maar zonder de menswetenschappen ontmenselijkt de mens.

De volledige lezing is verschenen als bijlage bij Toverberg 49.

 

Bloomsbury revisited - over de Bloomsbury Group

Zondag 11 maart 2018

Drie weken na haar lezing over Virginia Woolf was Magda Michielsens weer te gast, dit keer met een verhaal over de Bloomsburygroep. Deze groep bestond uit intellectuelen en kunstenaars die zich in 1904 in de Londense wijk Bloomsbury vestigde.

Zij vormden als het ware de culturele motor van London en Groot-Brittannië in het algemeen. De kern van de groep bestond uit de zusters en broers Stephen: Virginia (later Woolf), Vanessa (later Bell), Thoby en Adrian. Vooral Thoby bracht zijn vrienden uit Cambridge mee naar Bloomsbury. Berucht zijn de dinsdagavonden waarop over politiek, economie, cultuur en filosofie gediscussieerd werd. De leden van de groep waren niet de minste: behalve de Stephens, waren er Leonard Woolf, Clive Bell, Roger Fry, T.S. Eliot, John Maynard Keynes, Duncan Grant en nog enkele anderen.

De Bloomsburygroep – een naam die pas later buiten henzelf ontstaan is - was niet echt een groep, maar eerder een vriendenkring van intellectuelen uit hogere kringen, progressief en met een bohémienachtige levensstijl. De groep wilde breken met de geslotenheid en de bekrompenheid van Victoriaans Engeland. Daarom: openheid, vrijheid van mening, verwerping van dogma’s, open huwelijken. Bovendien was homoseksualiteit eerder de norm dan de uitzondering.

 

A moment of being - over Virginia Woolf

Zondag 18 februari 2018

Op 18 februari jl. gaf prof. Magda Michielsens ons een indringend beeld van de Engelse schrijfster Virginia Woolf.  Michielsens begon met een uitvoerig portret van de omgeving van Virginia Woolf, geboren als Stephen in 1882 in een welstellend, intellectueel maar nieuw samengesteld gezin. Ze had stiefbroers en stiefzusters terwijl ze ook een zuster, Vanessa en nog twee broers had.

De familie Stephen woonde vlakbij Hyde Park in een groot donker huis, maar elke zomer brachten ze hun vakantie door in St. Ives. Die vakanties hadden een grote invloed op het latere werk van Virginia Woolf. Als Virginia 13 jaar is sterft haar moeder, zijzelf krijgt dan haar eerste psychische ineenstorting. Maar het noodlot bleef maar toeslaan: haar halfzuster Stella sterft twee jaar na haar moeder, haar halfbroer George misbruikte haar.

Tot groot verdriet én opluchting stierf in 1904 – Virginia was 22 – haar vader. De overgebleven kinderen gaan dan in Bloomsbury wonen. In 1912 trouwt Virginia met Leonard Woolf, maar het duurt niet lang of Virginia stort weer in. Leonard erg begaan met zijn vrouw en zij verhuizen naar de buiten, naar Hogarth, een tiental kilometer buiten Londen. Samen richten zij de uitgeverij en drukkerij Hogarth Press op. Intussen had zij al haar eerste roman ‘The Voyage Out’ gepubliceerd, er zouden er nog zeven volgen waarvan To the Lighthouse en The waves allicht de bekendste zijn. Verder schreef ze ook nog drie biografieën (o.a. van Roger Fry) en twee lange feministische essays. Zij hield ook een dagboek bij.

Toen de Tweede Wereldoorlog begon, ontbrak haar de psychische kracht om die te doorstaan. Op 28 maart 1941 pleegde ze zelfmoord, ze was 59 jaar oud.

De steen van Rosetta ontraadseld - over hiërogliefen

Zondag 28 januari 2018

'Wie kan tekenen, kan schrijven’ zo beweerde Peter De Smet bij aanvang van zijn lezing over hiërogliefen op 28 januari ll. Maar niet iedereen kan tekenen en evenmin zo’n 1000 tekens onthouden… en dat probleem beseften ze al in het oude Egypte en met oud bedoelen we zo’n 3000 jaar voor onze tijdrekening. Vandaar dat men overging naar een sneller cursiefschrift het zgn. hiëratisch schrift, maar ook dit schrift bleek te complex en zo ontstond wat men het demotisch schrift noemde.

Aanvankelijk gebruikten de Egyptenaren beeldtekens of ideogrammen: een kruik schrijven was een kruik tekenen. Drie kruiken werden voorgesteld door drie kruiken, nogal logisch, maar 1000 kruiken? En eigennamen? En abstracte begrippen als liefde bijvoorbeeld? De oplossing was het gebruik van fonogrammen: niet de betekenis van het schriftteken was bepalend maar de klank. Zo betekende de klank ‘kha’ zowel duizend als lotusbloem, dus lag het voor de hand om ‘duizend kruiken’ te ‘schrijven’ als de afbeelding van een lotusplant plus een kruik. Het schrift werd op die manier een soort rebus. Peter De Smet gaf als voorbeeld: het woord bijbel zou je kunnen schrijven (of tekenen) als een bij en een bel. Maar zo eenvoudig was dat nu ook weer niet: de fonogrammen werden steeds condenser en mede door de verovering van Egypte door de Grieken verwerden de fonogrammen tot karakters. Net zoals hun buurvolkeren noteerden de Egyptenaren enkel de medeklinkers en omdat veel woorden zonder klinkers op elkaar leken, plaatsten de Egyptenaren zgn. determinatieven achter bepaalde begrippen, dat waren tekens zonder klankwaarde die de betekeniscategorie aangaven, bijvoorbeeld twee benen voor woorden die met beweging te maken hadden of een papyrusrol om een abstract begrip aan te duiden.

Uiteraard is Peter De Smet ook ingegaan op de ontcijfering van de hiërogliefen, waaraan vooral het Franse talenwonder Jean-François Champollion toe bijgedragen heeft, al dient vermeld dat hij enkele geniale voorgangers had zoals bijvoorbeeld de Italiaan Pierio Valeriano (XVIe eeuw).

 

 

  ARCHIEF                   SPREKERS

                               2006 - 2017                                                                      

 

 

© Copyright 2018  ALLE RECHTEN VOORBEHOUDEN

Het Beleefde Genot vzw - Doornlaan 8 - 8210  Zedelgem
tel
0498 73 58 73 - www.hetbeleefdegenot.be - hetbeleefdegenot@scarlet.be
BTW
BE 0893.747.805  - rekening IBAN: BE71 0014 8517 3969 (BIC: GEBA BE BB)

Laatst bewerkt: 04 juni 2018